{"id":187,"date":"2023-11-20T13:47:00","date_gmt":"2023-11-20T13:47:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/?p=187"},"modified":"2023-11-20T13:52:11","modified_gmt":"2023-11-20T13:52:11","slug":"kompleks-meduzy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/2023\/11\/20\/kompleks-meduzy\/","title":{"rendered":"Kompleks Meduzy"},"content":{"rendered":"\n
\"\"
Generated with AI<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Kompleks Meduzy (def.): poczucie zagro\u017cenia odczuwane przez m\u0119\u017cczyzn\u0119, prowokowane tym, \u017ce kobieta si\u0119 na niego patrzy. To tak w skr\u00f3cie i bez znieczulenia. Mniej ironicznie: strach ten mia\u0142 by\u0107 spowodowany spojrzeniem mitycznej Meduzy, Gorgony, kt\u00f3rej wzrok potrafi\u0142 zamieni\u0107 cz\u0142owieka w kamie\u0144.<\/p>\n\n\n\n

„Co za okropna potworzyca” \u2013 pomy\u015blimy. „Dlaczego zamienia\u0142a ludzi w kamie\u0144?! Dobrze, \u017ce Perseusz j\u0105 za\u0142atwi\u0142”. Zanim jednak powiem o tym, jak Perseusz w spos\u00f3b \u2013 moim zdaniem tch\u00f3rzliwy \u2013 zabi\u0142 kobiet\u0119, kt\u00f3ra w istocie by\u0142a ofiar\u0105 patriarchatu (tak, Olimp to patriarchat, a jego archetyp realizujemy do dzi\u015b, nawet najpot\u0119\u017cniejsze boginki jak Atena s\u0105 tak naprawd\u0119 m\u0119skie), opowiem jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce kobieta o pi\u0119knych w\u0142osach po\u017c\u0105dana przez wszystkich sta\u0142a si\u0119 najbrzydsz\u0105 na \u015bwiecie istot\u0105 z w\u0119\u017cami zamiast w\u0142os\u00f3w. Jeste\u015b albo obiektem po\u017c\u0105dania, albo potworzyc\u0105. Tertium non datur. Pisz\u0105c ten felieton, jestem oczywi\u015bcie pod silnym wp\u0142ywem lektury Jess Zimmerman \u201eKobiety i inne potwory. Tworzenie nowej mitologii\u201d, kt\u00f3r\u0105 przeczyta\u0142am niedawno. Jej tre\u015b\u0107 dobrze si\u0119 skomponowa\u0142a z buzuj\u0105cym we mnie od dawna gniewem na patriarchat i jednocze\u015bnie niemal wrodzonym zainteresowaniem telenowel\u0105 z Olimpu, gdzie b\u00f3stwa, tytani i herosi robi\u0105 sobie najr\u00f3\u017cniejsze \u015bwi\u0144stwa, a ofiar\u0105 tych poczyna\u0144 padaj\u0105 zwykli \u015bmiertelnicy, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem \u015bmiertelniczek. Wiadomo.<\/p>\n\n\n\n

Meduza by\u0142a pi\u0119kn\u0105 kobiet\u0105 o pi\u0119knych w\u0142osach. Urzeczony jej czarem Posejdon uwi\u00f3d\u0142 j\u0105 w \u015bwi\u0105tyni Ateny, co Atena uzna\u0142a za \u015bwi\u0119tokradztwo i ukara\u0142a \u2026 kogo? Posejdona? Mo\u017cna by si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce Atena jako bogini m\u0105dro\u015bci i wojny sprawiedliwej ukara\u0142a faceta za to, \u017ce na \u015brodku jej przybytku zgwa\u0142ci\u0142 m\u0142od\u0105 kobiet\u0119. Zgwa\u0142ci\u0142! Nie uwi\u00f3d\u0142, mimo normalizuj\u0105cych przemoc przekaz\u00f3w. Ale nie. Ukara\u0142a Meduz\u0119. Zamieni\u0142a j\u0105 w szkaradn\u0105 istot\u0119 z w\u0119\u017cami zamiast w\u0142os\u00f3w, z dziczymi k\u0142ami w ustach, skrzyd\u0142ami, szponami, \u0142uskami i innymi atrybutami sprawiaj\u0105cymi, \u017ce ca\u0142e armie ucieka\u0142y w pop\u0142ochu. Nawet nie\u015bmiertelni bogowie si\u0119 jej bali. Jess Zimmerman zabawnie komentuje, \u017ce Meduza jest jedyn\u0105 Gorgon\u0105, kt\u00f3r\u0105 pami\u0119tamy, bo tylko ona z trzech si\u00f3str (obok Steno i Euriale) by\u0142a \u015bmiertelna, a kobieta mo\u017ce zyska\u0107 s\u0142aw\u0119 tylko gin\u0105c.<\/p>\n\n\n\n

Brzmi znajomo? W ostatnich latach zapami\u0119tali\u015bmy nazwiska kilku Polek, kt\u00f3re umar\u0142y, bo kto\u015b odm\u00f3wi\u0142 im aborcji. Po\u015bmiertna s\u0142awa. Wsp\u00f3\u0142czesne m\u0119czennice.<\/p>\n\n\n\n

A czy ta scena brzmi znajomo? Kobieta (nazwijmy j\u0105 dla niepoznaki Meduza) pada ofiar\u0105 przemocowego zachowania m\u0119\u017cczyzny (powiedzmy Posejdona). S\u0105d pod nomen omen egid\u0105 (o tarczy Ateny i\/lub Zeusa jeszcze napisz\u0119) Ateny analizuje sytuacj\u0119 i dochodzi do wniosku, \u017ce winna jest kobieta, kt\u00f3ra padaj\u0105c ofiar\u0105 dodatkowo narobi\u0142a syfu w \u015bwi\u0105tyni. \u201eJakby pani opisa\u0142a swoj\u0105 win\u0119 w tej sytuacji?\u201d \u2013 pyta retorycznie OZSS, s\u0105d, Atena, policja, s\u0105siadka i ca\u0142y patriarchat.<\/p>\n\n\n\n

I tak cz\u0119sto l\u0105dujemy, nie do\u015b\u0107, \u017ce skrzywdzone przez agresora, to jeszcze upokorzone przez system, skazane na idiotyczne wyroki zmuszaj\u0105ce nas do zachowa\u0144, z kt\u00f3rymi nie jeste\u015bmy pogodzone (\u201ewydawanie\u201d dziecka na kontakt, mediacje z wrogiem, upokarzaj\u0105ce warsztaty w MOPSie). S\u0142owem: pi\u0119tno za doznan\u0105 przemoc).<\/p>\n\n\n\n

Jess Zimmerman pisze: \u201eB\u0142\u0105d Ateny polega\u0142 na tym, \u017ce nie ograniczy\u0142a si\u0119 do odebrania Meduzie urody \u2013 dodatkowo obdarzy\u0142a j\u0105 szpetot\u0105, a to zupe\u0142nie nie to samo. Meduza odkry\u0142a, \u017ce nowa twarz daje jej moc zamieniania ludzi w kamie\u0144. Utraciwszy wszystko, sama sta\u0142a si\u0119 swoim or\u0119\u017cem\u201d. Bardzo chc\u0119, \u017ceby ten fragment podzia\u0142a\u0142 na nas wszystkie terapeutycznie. Nie wstyd\u017amy si\u0119 tego, co nam (i z nami) zrobiono. Wykorzystajmy to przeciwko nim. Ka\u017c\u0105 nam stosowa\u0107 metody nierzucania si\u0119 w oczy naszym agresorom. Ka\u017c\u0105 nam by\u0107 szar\u0105 ska\u0142\u0105, a wi\u0119c czym\u015b, co nie zwr\u00f3ci uwagi przemocowca i sprawi, \u017ce nie zawiesi na nas wzroku, a poszuka bardziej podniecaj\u0105cej ofiary. Serio, jest taka taktyka nieprowokowania psychopaty, pocztajcie sobie o szarych i \u017c\u00f3\u0142tych ska\u0142ach w Internecie.<\/p>\n\n\n\n

Ale mo\u017ce zamiast by\u0107 tym szarym kamieniem, trzeba odpali\u0107 supermoc, kt\u00f3ra wyku\u0142a si\u0119 w ogniu wyrz\u0105dzonej nam krzywdy i patrze\u0107 im prosto w oczy tym meduzowatym wzrokiem, i niech oni si\u0119 m\u0119cz\u0105. Patriarchalne spo\u0142ecze\u0144stwo cierpi na kompleks Meduzy, a wi\u0119c zaatakujmy tu. Wykorzystajmy t\u0119 s\u0142abo\u015b\u0107. Patriarchat si\u0119 boi. Popatrzcie na tych wszystkich wyautowanych lub nie konfederat\u00f3w. Oni trz\u0119s\u0105 portkami. Procesy czarownic te\u017c bra\u0142y si\u0119 z obawy przed silnymi kobietami.<\/p>\n\n\n\n

Patrzymy w oczy i m\u00f3wimy g\u0142o\u015bno, co nam zrobili. I nie przejmujemy si\u0119, czy komu\u015b to wadzi.<\/p>\n\n\n\n

Meduz\u0119 mo\u017cna zniszczy\u0107, ale nie pokona\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Fun fact: gdy Perseusz, by zdoby\u0107 nie\u015bmierteln\u0105 s\u0142aw\u0119 (takie hobby pr\u00f3\u017cnych ch\u0142opak\u00f3w w tamtych czasach), postanowi\u0142 zabi\u0107 Meduz\u0119, to zrobi\u0142 to podst\u0119pnie. Nie stan\u0105\u0142 twarz\u0105 w twarz ze swoj\u0105 ofiar\u0105. Ba\u0142 si\u0119 jej oczu, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0142y prawd\u0119 o tym, co jej zrobiono. Ubra\u0142 czapk\u0119 niewidk\u0119, mia\u0142 wypolerowan\u0105 tarcz\u0119 odbijaj\u0105c\u0105 wzrok, a do tego dla pewno\u015bci zaszed\u0142 Meduz\u0119 w nocy, gdy spa\u0142a. I wtedy obci\u0105\u0142 jej g\u0142ow\u0119. Na misj\u0119 wyposa\u017cy\u0142a go oczywi\u015bcie Atena. Po obci\u0119ciu g\u0142owy Meduzy, Perseusz zaczerpn\u0105\u0142 z jej stygn\u0105cego cia\u0142a krwi, gdy\u017c ta z lewej strony by\u0142a trucizn\u0105, a z prawej przywraca\u0142a martwym \u017cycie. Nie by\u0142a taka s\u0142aba ta Meduza, co nie? W istocie by\u0142a mocarna.<\/p>\n\n\n\n

S\u0105 r\u00f3\u017cne wersje co do tego, kiedy i w jakich okoliczno\u015bciach, ale Perseusz mia\u0142 w ko\u0144cu podarowa\u0107 Atenie g\u0142ow\u0119 Meduzy, a ona mia\u0142a umie\u015bci\u0107 j\u0105 na swojej (lub Zeusa, z kt\u00f3rego g\u0142owy wyskoczy\u0142a) tarczy, egidzie, aby spojrzenie tej \u015bmiertelniczki, kt\u00f3ra narobi\u0142a jej syfu w \u015bwi\u0105tyni, sta\u0142o si\u0119 jej or\u0119\u017c\u0119m w walce z wrogami. Bogini wojny potrzebowa\u0142a oczu biednej, zgwa\u0142conej ziemianki. O s\u0142odki paradoksie.<\/p>\n\n\n\n

Tak wi\u0119c pami\u0119tajcie: zabi\u0107 tak, pokona\u0107 nie.<\/p>\n\n\n\n

Jakie\u015b 10 lat temu media naukowe obieg\u0142a wiadomo\u015b\u0107 o \u017cyj\u0105cym w ziemskich wodach gatunku meduz, kt\u00f3ry jest potencjalnie nie\u015bmiertelny. Dochodzi do pewnego wieku i stopnia rozwoju, a potem si\u0119 cofa i zn\u00f3w rozwija. Nie umiera.<\/p>\n\n\n\n

Meduzy s\u0105 niezniszczalne.<\/p>\n\n\n\n

B\u0105d\u017amy meduzami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kompleks Meduzy (def.): poczucie zagro\u017cenia odczuwane przez m\u0119\u017cczyzn\u0119, prowokowane tym, \u017ce kobieta si\u0119 na niego patrzy. To tak w skr\u00f3cie i bez znieczulenia. Mniej ironicznie: strach ten mia\u0142 by\u0107 spowodowany spojrzeniem mitycznej Meduzy, Gorgony, kt\u00f3rej wzrok potrafi\u0142 zamieni\u0107 cz\u0142owieka w kamie\u0144. „Co za okropna potworzyca” \u2013 pomy\u015blimy. „Dlaczego zamienia\u0142a ludzi w kamie\u0144?! Dobrze, \u017ce Perseusz… Czytaj dalej Kompleks Meduzy<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-187","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-felietony","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=187"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":190,"href":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187\/revisions\/190"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=187"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=187"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=187"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}