{"id":177,"date":"2023-11-14T11:03:52","date_gmt":"2023-11-14T11:03:52","guid":{"rendered":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/?p=177"},"modified":"2023-11-14T13:06:52","modified_gmt":"2023-11-14T13:06:52","slug":"na-ofiare-mi-pani-nie-wyglada","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/2023\/11\/14\/na-ofiare-mi-pani-nie-wyglada\/","title":{"rendered":"Na ofiar\u0119 mi pani nie wygl\u0105da"},"content":{"rendered":"\n

Mi\u0119dzy lito\u015bci\u0105 a resentymentem<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Generated with AI<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Co trzeba zrobi\u0107 w Polsce, aby sta\u0107 si\u0119 ofiar\u0105 przemocy?<\/p>\n\n\n\n

Zazwyczaj nic. O przemoc bardzo \u0142atwo.<\/p>\n\n\n\n

A co trzeba zrobi\u0107 w Polsce, \u017ceby zosta\u0107 uznan\u0105 za ofiar\u0119 przemocy?<\/p>\n\n\n\n

Ooo, tu ju\u017c trzeba zrobi\u0107 bardzo du\u017co, trzeba si\u0119 postara\u0107, udowodni\u0107 (przemoc musi by\u0107 \u201eprawdziwa\u201d), zas\u0142u\u017cy\u0107 (przemoc nie mo\u017ce by\u0107 za ma\u0142a), trzeba te\u017c przede wszystkim wpisa\u0107 si\u0119 w pewien kontekst. Trzeba by\u0107 wystarczaj\u0105co ofiarowat\u0105 (ale nie za bardzo, \u017ceby nikt ci nie zarzuci\u0142, \u017ce starasz si\u0119 za bardzo).<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b porozmawiamy sobie wi\u0119c o ofiarowato\u015bci ofiar przemocy.<\/p>\n\n\n\n

B\u0119d\u0119 tu m\u00f3wi\u0142a o trzech typach przemocy: w zwi\u0105zku, poseparacyjnej oraz instytucjonalnej\/wt\u00f3rnej, a wi\u0119c takiej, kt\u00f3ra pojawia si\u0119 wtedy, gdy instytucje maj\u0105ce nas chroni\u0107 najpierw organizuj\u0105 casting na ofiar\u0119 i je\u015bli nie przejdziesz, to nie tylko ci\u0119 nie ochroni\u0105. Je\u015bli nie przejdziesz, to one zaczn\u0105 gorliwie chroni\u0107 twojego oprawc\u0119, a ciebie obarcz\u0105 win\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Zanim przejdzie si\u0119 do wsp\u00f3\u0142czucia i ewentualnej pomocy, trzeba kobiet\u0119 oceni\u0107. Sprawdzamy tu, czy jest biedna, czy bogata, wykszta\u0142cona, czy nie, czy w przesz\u0142o\u015bci by\u0142a ofiar\u0105 przemocy (je\u015bli tak, to przecie\u017c jest podatna i sama j\u0105 przyci\u0105ga), czy jest asertywna (wtedy na pewno jest agresywna), czy si\u0119 broni (atakowa\u0142a!), czy si\u0119 nie broni (dlaczego si\u0119 nie broni?!).<\/p>\n\n\n\n

Zilustruj\u0119 to przyk\u0142adem. \u201eMonty Python i \u015bw. Graal\u201d, scena z czarownic\u0105, naturalnie.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Znale\u017ali\u015bmy czarownic\u0119. Czy mo\u017cemy j\u0105 spali\u0107?<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Sk\u0105d wiecie, \u017ce to czarownica?<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Z wygl\u0105du.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Dajcie j\u0105 tu.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Nie jestem czarownic\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u2013 A ten str\u00f3j?<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u2013 Oni mnie tak przebrali \u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

Itd. Itd. Po serii przytaczanych \u201eargument\u00f3w\u201d (czarownica p\u0142ywa oraz kaczka p\u0142ywa) oraz \u201eeksperyment\u00f3w naukowych\u201d (wa\u017cenie czarownicy i kaczki), kobieta z marchewk\u0105 przyczepion\u0105 do twarzy sama przystaje na to, \u017ce jest czarownic\u0105. Spoko. Skoro panowie tak dowiedli. Dlaczego si\u0119 nie broni\u0142a? Bo jest sama sobie winna. Proste.<\/p>\n\n\n\n

Jaka wi\u0119c ofiara jest lepsza? Typ 1: wykszta\u0142cona, ogarni\u0119ta, asertywna, z zasobami finansowymi i kulturowymi? Czy mo\u017ce typ 2: niewykszta\u0142cona, niepewna siebie, zale\u017cna od innych, pozbawiona pewnych spo\u0142ecznych \u201eskilli\u201d oraz pieni\u0119dzy? Te typy s\u0105 przerysowane, uskrajnione po to, aby pokaza\u0107 Wam, \u017ce Polska to jeden wielki program \u201eDamy i wie\u015bniaczki\u201d, kt\u00f3ry wbrew temu, co niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, nie jest wcale zabawny, a wy\u017cszo\u015bciowy, gorzki, drwi\u0105cy z kobiet niezale\u017cnie od tego, jak\u0105 pozycj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 zajmuj\u0105 i pokazuj\u0105cy dobitnie to, co wszystkie gdzie\u015b tam wiemy, odk\u0105d zacz\u0119\u0142y\u015bmy chodzi\u0107 do piaskownicy: jak si\u0119 nie obr\u00f3cisz, to dupa jest z ty\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

A teraz przyk\u0142ady:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Czy bogata aktorka, celebrytka, kt\u00f3ra ma wp\u0142ywowych rodzic\u00f3w, talent i urod\u0119, a do tego, o zgrozo, mia\u0142a w \u017cyciu wi\u0119cej ni\u017c jednego ch\u0142opaka mo\u017ce by\u0107 ofiar\u0105 przemocy? Czy raczej powiemy, \u017ce jej zamo\u017cny ex-partner, lekarz (!!!), jest wrabiany przez \u017c\u0105dn\u0105 sensacji atencjuszk\u0119? Dzia\u0142aj\u0105 tu co najmniej dwa bolesne mechanizmy. Po pierwsze: \u201eefekt dobrego faceta\u201d, kt\u00f3ry ja nazywam \u201eefektem wymarzonego zi\u0119cia\u201d. Taki pan w marynarce, szanowany, z dr przed nazwiskiem jest po prostu niezdolny do przemocy. A poza tym, po co by kala\u0142 swoje d\u0142onie chirurga, by w og\u00f3le dotkn\u0105\u0107 kogo\u015b takiego, jak kobieta z tak bujn\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105 (na chwil\u0119 zapominamy, \u017ce ten pan ma X dzieci z kilkoma kobietami, bo liczy si\u0119 tylko to, z iloma panami \u017cy\u0142a ta pani). I tutaj odpala si\u0119 \u201econfirmation bias\u201d: chcemy dosta\u0107 takie info o \u015bwiecie, kt\u00f3re potwierdza to, co ju\u017c sobie my\u015blimy od dawna, a wi\u0119c, \u017ce co\u015b z t\u0105 kobiet\u0105 jest nie halo, \u017ce nie \u017cyje skromnie, pobo\u017cnie, wr\u0119cz zas\u0142u\u017cy\u0142a. On musia\u0142 j\u0105 ukara\u0107. Mia\u0142 prawo. M\u0119\u017cczyzna jest zatem albo niewinny, albo \u201emia\u0142 prawo\u201d. Kobieta jest zazwyczaj sama sobie winna i wymaga korekty. Ewentualnie k\u0142amie, wymy\u015bla.<\/li>\n\n\n\n
  2. Czy by\u0142a \u017cona discopolowego dziedzica niszczona publicznie przez by\u0142\u0105 te\u015bciow\u0105 zas\u0142uguje na wsp\u00f3\u0142czucie, czy te\u017c nie? Po pierwsze, nie zas\u0142uguje, poniewa\u017c jest prza\u015bna (tak jak ta z przyk\u0142adu (a) by\u0142a niedost\u0119pn\u0105 ksi\u0119\u017cniczk\u0105 w wie\u017cy, to ta jest zwyk\u0142\u0105 wie\u015bniar\u0105). Po wt\u00f3re, nie zas\u0142uguje, gdy\u017c sama wiedzia\u0142a, za kogo si\u0119 wyda\u0142a. Chyba nie b\u0119dziemy wsp\u00f3\u0142czu\u0107 lasce, kt\u00f3ra wesz\u0142a do takiej rodziny, zw\u0142aszcza, \u017ce na pewno zrobi\u0142a to dla kasy. Sama chcia\u0142a ich wykorzysta\u0107, wi\u0119c o co jej teraz chodzi. Tu odpalamy tzw. \u201ejust-world-hypothesis\u201d, zbrodnia i kara, sprawiedliwo\u015b\u0107 musi by\u0107 (najlepiej po naszej stronie, co nie?).<\/li>\n\n\n\n
  3. Czy kobiety z ruchu #metoo zas\u0142uguj\u0105 na wsp\u00f3\u0142czucie, status ofiar i pomoc? Oczywi\u015bcie, \u017ce nie, gdy\u017c po pierwsze dobrze wiedzia\u0142y, po co id\u0105 do tych pokoi hotelowych. Po drugie, odnios\u0142y wielki sukces, a ile\u017c z nas wola\u0142oby raz czy dwa p\u00f3j\u015b\u0107 ze starym satyrem ni\u017c latami pracowa\u0107 za marne pieni\u0105dze. A po trzecie \u2013 i najwa\u017cniejsze \u2013 \u201eprzypomnia\u0142a sobie po latach\u201d, a to oznacza tylko tyle, \u017ce chce zniszczy\u0107 m\u0119\u017cczyzn\u0119, kt\u00f3ry odni\u00f3s\u0142 sukces.<\/li>\n\n\n\n
  4. Etc., etc. Tu ka\u017cda z nas mo\u017ce wpisa\u0107 swoj\u0105 histori\u0119.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Reasumuj\u0105c, je\u015bli masz full pakiet, czyli jeste\u015b kolokwialnie m\u00f3wi\u0105c ogarni\u0119ta, wykszta\u0142cona, masz za co \u017cy\u0107 a do tego nie \u201eograniczasz si\u0119\u201d do wychowania dzieci (tak, tak, przecie\u017c tu te\u017c jest dwuznaczno\u015b\u0107 i osoby pot\u0119piaj\u0105ce decyzje kobiet nie mog\u0105 si\u0119 zdecydowa\u0107, czy macierzy\u0144stwo chwali\u0107 jako wspania\u0142\u0105 misj\u0119, czy mo\u017ce jednak wy\u015bmia\u0107 jako brak ambicji), to nie zas\u0142u\u017cy\u0142a\u015b na wsp\u00f3\u0142czucie.<\/p>\n\n\n\n

    Zamiast wsp\u00f3\u0142czucia i adekwatnej pomocy, dostaniesz co najwy\u017cej resentyment, a wi\u0119c wszyscy skupi\u0105 si\u0119 na wy\u015bmianiu i pot\u0119pieniu twoich mocnych stron i zas\u0142ug (kt\u00f3rych w istocie ci zazdroszcz\u0105) i tym w\u0142a\u015bnie uzasadni\u0105 to, \u017ce nie tyle nie mog\u0105, co naprawd\u0119 nie chc\u0105 ci pom\u00f3c. Bo nie.<\/p>\n\n\n\n

    Je\u015bli natomiast nie masz wspomnianego full pakietu, to \u2026 te\u017c nie zas\u0142u\u017cy\u0142a\u015b na wsp\u00f3\u0142czucie. Zas\u0142u\u017cy\u0142a\u015b co najwy\u017cej na lito\u015b\u0107, protekcjonalno\u015b\u0107, patrzenie z g\u00f3ry, upupienie i \u017cenad\u0119. Ka\u017cdy ci powie, co masz robi\u0107, pani kuratorka si\u0119 mo\u017ce ulituje, doradzi, czerpi\u0105c w duchu satysfakcj\u0119 ze swojej \u017cyciowej m\u0105dro\u015bci i karmi\u0105c wiecznie g\u0142odny kompleks boga.<\/p>\n\n\n\n

    Nie daj bo\u017ce, przyjmujesz \u015bwiadczenia, to ju\u017c w og\u00f3le jeste\u015b ofiar\u0105 losu.<\/p>\n\n\n\n

    Tak, tak \u2013 jeste\u015b ofiar\u0105, w ko\u0144cu kto\u015b to przyzna\u0142. Ale nie ciesz si\u0119 za wcze\u015bnie, bo nie jeste\u015b tak\u0105 ofiar\u0105, o jak\u0105 im chodzi. Jeste\u015b po prostu s\u0142aba.<\/p>\n\n\n\n

    Ale jak nie otrzymujesz, nie czerpiesz pomocy z MOPSu, to jeste\u015b tak bogata, \u017ce po co prosisz o alimenty, po co w og\u00f3le dup\u0119 zawracasz swoimi problemami. Przecie\u017c panie kuratorki maj\u0105 gorzej ni\u017c ty.<\/p>\n\n\n\n

    Kiedy za\u0142o\u017cy\u0142am niebiesk\u0105 kart\u0119 biologicznemu ojcu mojego dziecka, zacz\u0119\u0142a do nas przychodzi\u0107 regularnie pani Ewa. Pani Ewa by\u0142a bardzo mi\u0142a. Szybko jednak okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ona nie przychodzi z pomoc\u0105, ale po pomoc. Jakie\u015b 5 minut zajmowa\u0142o jej stwierdzenie, \u017ce ja i dziecko jeste\u015bmy w dobrej formie, po czym przechodzi\u0142a do opowie\u015bci dziwnej tre\u015bci, z mchu i paproci swojego dawno sko\u0144czonego ma\u0142\u017ce\u0144stwa (ale wci\u0105\u017c niesko\u0144czonej mi\u0142o\u015bci), i tak w\u0142a\u015bnie sta\u0142am si\u0119 powiernic\u0105 pani Ewy, kt\u00f3ra jej bardzo wsp\u00f3\u0142czu\u0142a. I wiecie co? Ani razu nie rzuci\u0142am jej w twarz \u017cadnym z powy\u017cej opisanych mechanizm\u00f3w zmniejszania empatii wobec kobiet. Nie m\u00f3wi\u0142am jej, \u017ce sama jest sobie winna, skoro \u015bwiadomie wysz\u0142a za alkoholika, nie m\u00f3wi\u0142am, \u017ce by\u0142a tak s\u0142aba, \u017ce si\u0119 pod\u0142o\u017cy\u0142a, nie m\u00f3wi\u0142am, \u017ce si\u0119 nie szanuje, przyjmuj\u0105c do domu ex-m\u0119\u017ca, kiedy jest w ci\u0105gu, a druga \u017cona wyrzuca go na zbity pysk. Itd.<\/p>\n\n\n\n

    Poniewa\u017c uda\u0142o mi si\u0119 cz\u0119\u015bciowo zapobiec eskalacji przemocy, czyli zrobi\u0142am to, czego nie zrobi\u0142a pani Ewa oraz to, co powinno robi\u0107 pa\u0144stwo: zapobiega\u0107 zamiast naprawia\u0107, spotka\u0142am si\u0119 z niedowierzaniem i nawet bliscy znajomi delikatnie sugerowali, \u017ce by\u0107 mo\u017ce przesadzam. Inni, mniej delikatnie m\u00f3wili wprost, \u017ce chc\u0119 go udupi\u0107 jak te kobiety z ruchu #metoo, kt\u00f3rym po latach \u201eprzypomnia\u0142o si\u0119\u201d, \u017ce zosta\u0142y zgwa\u0142cone, a tak naprawd\u0119 \u015bwietnie si\u0119 bawi\u0142y. Dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce chc\u0119 zmieni\u0107 dziecku ojca na bogatszego i wielu innych rzeczy, o kt\u00f3rych nie chce mi si\u0119 my\u015ble\u0107, bo mimo up\u0142ywu lat chce mi si\u0119 wy\u0107. Na wsp\u00f3\u0142czucie i pomoc moich kole\u017canek (sic!) mog\u0142am liczy\u0107 tylko w tym kr\u00f3tkim okresie, gdy by\u0142am samotn\u0105 matk\u0105, a wi\u0119c gdy odesz\u0142am od przemocowego partnera i zanim za\u0142o\u017cy\u0142am tzw. \u201erodzin\u0119 zrekonstruowan\u0105\u201d (\u017cargon s\u0105dowy rulez). Oh, wait. To nie by\u0142o wsp\u00f3\u0142czucie. To by\u0142a lito\u015b\u0107, cz\u0119sto podszyta satysfakcj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

    Spo\u0142ecze\u0144stwo nie wierzy ofierze: najpierw musi si\u0119 zastanowi\u0107, czy ta ofiara mu si\u0119 podoba. Czy jest wystarczaj\u0105co \u201eofiarowata\u201d. Nie ma u nas wsp\u00f3\u0142czucia w sensie wsp\u00f3\u0142-odczuwania, pr\u00f3by zrozumienia sytuacji osoby cierpi\u0105cej, nie ma empatii. Albo jest resentyment, a wi\u0119c cicha (lub g\u0142o\u015bna) satysfakcja, \u017ce przynajmniej ten ch\u0142op okaza\u0142 si\u0119 do niczego i nie masz ju\u017c idealnego \u017cycia, albo podszyta pogard\u0105 lito\u015b\u0107 wyra\u017caj\u0105ca si\u0119 w arcypolskim powiedzeniu \u201cbiedna, bo g\u0142upia\u201d i wywy\u017cszanie si\u0119 kosztem osoby cierpi\u0105cej.<\/p>\n\n\n\n

    Kobiety, nie r\u00f3bmy sobie tego. Skoro tak cierpimy, gdy kto\u015b nam nie wierzy, to przesta\u0144my kwestionowa\u0107 postawy naszych kole\u017canek. Nie musimy by\u0107 wszystkie siostrami, ale nie b\u0105d\u017amy przynajmniej wroginiami, bo w ten spos\u00f3b dajemy paliwo innym wrogom, kt\u00f3rych ma\u0142o nie jest, prawda?<\/p>\n\n\n\n

    Tytu\u0142owe s\u0142owa \u201ena ofiar\u0119 mi pani nie wygl\u0105da\u201d to cytat z mojej pierwszej prawniczki. Nie kwestionowa\u0142a wprawdzie tego, co mnie spotka\u0142o, ale \u201clojalnie przestrzega\u0142a mnie\u201d, jak spojrzy na mnie s\u0105d.<\/p>\n\n\n\n

    Mecenaska z kolejnej kancelarii podpytywa\u0142a mnie off the record, czy wymy\u015bli\u0142am cz\u0119\u015b\u0107 tej historii, bo przecie\u017c pan wygl\u0105da na niuniusia (no c\u00f3\u017c, jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 psychopat\u00f3w). Ciekawe, na ile jej postawa wp\u0142yn\u0119\u0142a na to, \u017ce przegra\u0142a wszystkie moje sprawy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Mi\u0119dzy lito\u015bci\u0105 a resentymentem Co trzeba zrobi\u0107 w Polsce, aby sta\u0107 si\u0119 ofiar\u0105 przemocy? Zazwyczaj nic. O przemoc bardzo \u0142atwo. A co trzeba zrobi\u0107 w Polsce, \u017ceby zosta\u0107 uznan\u0105 za ofiar\u0119 przemocy? Ooo, tu ju\u017c trzeba zrobi\u0107 bardzo du\u017co, trzeba si\u0119 postara\u0107, udowodni\u0107 (przemoc musi by\u0107 \u201eprawdziwa\u201d), zas\u0142u\u017cy\u0107 (przemoc nie mo\u017ce by\u0107 za ma\u0142a), trzeba… Czytaj dalej Na ofiar\u0119 mi pani nie wygl\u0105da<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-177","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-felietony","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/177","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=177"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/177\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":186,"href":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/177\/revisions\/186"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=177"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=177"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sadutonieobchodzi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=177"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}